Caracol & Bambuco

Festival a/d Werf 2007 opende met een grote markt van bamboe, waar verhalenvertellers als marktkooplieden hun kramen bemanden. Lees hieronder een interview met één van de initiatiefnemers van Le Souk.

Exotische bamboemarkt Le Souk
door: Wijbrand Schaap

'Ik wil op de straat weer een plek veroveren voor het gesproken woord.' Francine Vidal (32), sinds 2000 artistiek leider van Compagnie Caracol, heeft een missie: 'Er is teveel lawaai, teveel spanning en te weinig tijd. Gesprekken worden almaar korter. Ik wil daar iets tegenover stellen.'

Le dit du bambou - Souk de la parole bedachten Francine Vidal en haar medewerkers in 2005: 'Het idee is om alles bij elkaar te brengen wat met taal te maken heeft. We hebben dus verhalenvertellers, maar ook slamdichters en rappers. Alles staat in het teken van luisteren en praten.'

Ooit begon Vidal, als 20-jarige, op straat. Als verhalenvertelster: 'Het is fenomenaal, maar neem tien willekeurige mensen op straat, die elkaar niet kennen, en laat ze twintig minuten samen naar een verhaal luisteren, en ze vormen al een hechte gemeenschap. Ze hebben hetzelfde verhaal gedeeld.'

Sinds dat prille begin werkte ze overal, maar eigenlijk nooit meer op straat. Le Souk de la parole betekent een terugkeer naar de straat, maar in dit geval legt het gezelschap er zelf één aan. Van bamboe wordt een complete exotische markt gebouwd. Vidal is vooral trots om de medewerking van de Canadese kunstenaar Robert Hébrard. Hij ontwikkelt muziekinstrumenten van bamboe, van variaties op de traditionele Balinese 'Anklung' tot en met een een negen meter hoog reuzenrad dat helemaal bestaat uit zogenaamde 'regenstokken': 'Dat klinkt als de branding van een oceaan, midden in de stad', vertelt Francine.

Taal en vertelling staan natuurlijk centraal. Francine Vidal noemt een paar voorbeelden van wat er op deze 'markt van het woord' te koop zal zijn: 'We hebben een verhalenverteller die op iedere mogelijke vraag een ander oud verhaal als antwoord heeft. We hebben dichters die brieven schrijven, op verzoek van de toeschouwer aan echt bestaande mensen. Ikzelf verkoop literatuur als medicijn, van Beaudelaire tot Vondel, al naar gelang je klacht.'

Compagnie Caracol is een Franstalig gezelschap. Hoe gaan ze dat verkopen aan het Nederlandse publiek? Daarvoor zijn negen Nederlandse kunstenaars gecast en een aantal live simultaanvertalers ingehuurd. Tijdens enkele proefvoorstellingen in december 2006 werd dat uitgeprobeerd. 'Zo hebben we ontdekt dat die vertaling echt iets toevoegt. Als het goed gebeurt dan krijgen de toeschouwers het idee dat ze Frans kunnen verstaan. Je krijgt zo ook veel meer aandacht voor de muzikaliteit van de taal. Eigenlijk is de voorstelling met vertaling beter dan die zonder.'

Op Le Souk mag je, net als op een echte markt, vrij rondlopen, en zelf bepalen hoe lang, of hoe kort je wilt blijven. Tien minuten rondrennen, of twee uur naar verhalen luisteren. Alles mag, volgens Francine Vidal: 'Je nieuwsgierigheid wordt geprikkeld, al je zintuigen zijn actief. Je komt er om iets specifieks te kopen, en je vertrekt met hele andere dingen, en ook veel meer dan waarvoor je kwam. Zo werkt dat, met markten.'